واژه رنسانس که در زبان فرانسه معادل نوزایی است به طور معمول به دورانی از تاریخ اروپای غربی اطلاق می گردد که اوایل قرن چهاردهم آغاز و به اواسط و قرن شانزدهم ختم می شود. در نوشته های آن دوره از رنسانس ، به عنوان یک جنبش و به معنای روح تازه ای از نوگرایی در هنر و ادبیات یاد می شود. رنسانس در ابتدا ، ابزار احیاء آموزه های کلاسیک بود ، که توسط شاعر و دانشمند ایتالیایی ، پترارک ( 74-1304) ، مطرح گردید، وی کسی بود که قرون وسطی را به عنوان دوران " تاریکی " انکار می کرد، بعد ها اراسموس از روتردام (1536 - 1469 ) باب ترجمه و تفسیر های جدید از متون باستانی را باز کرد و "ادبیات بی آلایش تری " را معرفی نمود. این ایده نوین در هنر توسط تاریخ شناسِ هنر اهل فلورانس ، جورجیو واساری (74-1511 ) گسترش یافت ، او در کتاب " زندگی ماهر ترین نقاشان ، مجسمه ساز و معماران " (1550) ، ادعا کرد که هنر برای دومین بار در حدود سال 1250 در ایتالیا متولد شد و دوران کودکی و جوانی خود را سپری نمود و در قرن شانزدهم به بلوغ رسید. آگاهی نسبت به این موضوع که رنسانس قسمتی از یک حرکت نوین و متعالی است، ماهیتی اسرار آمیز و منسجم به آن بخشیده بود. اکنون اگر از دیدگاه تاریخی نظاره گر رنسانس باشیم، از آن به عنوان ساختن میرات قرون وسطی یاد می کنیم تا ویران کردن آن و درخواهیم یافت که اروپای شمالی نیز به اندازه ایتالیا در گسترش آرمان ها و تکنیک های جدید در رنسانس نقش داشت : در شمال و جنوب رشته کوه های آلپ ، ذوق و علاقه جدیدی به طبیعت گرایی وجود داشت : در ایتالیا رومی های باستان از مدت ها قبل ، راز دستیابی به حقیقت و طبیعت را در هنر جست و جو می کردند و مردمان اهل فلاندر حقیقت را در تماشای طبیعت یافته بودند. حال ، حقیقت آن است که تبادل بین این و دو رویکرد یکی از عوامل تاثیر گذار سبک رنسانس به شمار می رود.

*************************************

کاسه سنگی درخت عنبر

ایتالیایی هایی که در عصر رنسانس می زیستند، دوران کلاسیک گذشته را بی نقص و ایده آل می دانستند و دوره خودشان را به عنوان دومین "عصر طلایی" قلمداد می نمودند. آثار عتیقه مثل این کاسه عتیق که تاریخ آن به قرن اول یا دوم قبل از میلاد مسیح بازمی گردد، به خاطر تکنیک های هنری مورد استفاده در نحوه ی ساختنش ، با ارزش می باشد و سبب تقلید دیگران نیز شده است . بوتیچلی از شخصیت های اساطیری باد های اتسیان یا باد های مدیترانه ای ، که چهل روز هنگام تابستان در دریای مدیترانه می وزند و موجب حاصل خیزی رود نیل می گردند، در نقاشی خود به نام تولد ونوس استفاده کرده است.

تولد ونوس

این نقاشی معروف اسطوره ای ، اثر ساندرو بوتیجلی که در اوایل رنسانس ترسیم شده است ، تولد ونوس ، الهه باستانی عشق ، زیبایی و زایش را نشان می دهد. بوتیچلی همانند هنرمندان قدیمی تر حالت و ژستی را برای شخصیت ونوس در نقاشی خود انتخاب کرده که به حالت "ونوس محجوب" مشهور بود ، ایت ژست ، مخصوص مجسمه های دوران باستان بوده است و بوتیچلی آن را با سلیقه فلورانسی دوران خود تعدیل نمود.  او در جهت اثر گذاری بیشتر ، همه ی شخصیت ها را با مو های بلند و پارچه های مواج در باد به تصویر کشید. اشکال موزون هنر گوتیک ، که سبک اروپای شمالی در قرون وسطی به شمار می رفت ، با بقایای سبک روم باستان ترکیب شد. آثار ترکیب سبک قرون وسطی با دوران باستان ، در بسیاری از هنر های رنسانس نخست پدیدار است.

( متاسفانه به دلیل قوانین وبلاگ و دلایل اسلامی نمی توانیم عکس را منتشر کنیم برای مشاهده تصویر بر روی متن کلیک کنید)

مسیح به عنوان فرمانروای جهان 

پرتره دورر ، از نظر شکوه و عظمت مانند نقاشی روی موزائیک  متعلق به دوره ی بیزانس می باشد که مسیح را به تصویر کشیده است و در کلیسای جامع مونریال در سیسیل قرار دارد. در طی قرون وسطی ، هنر یونان و بیزانس بر ایتالیا تسلط داشت، اما ایتالیایی های عصر رنسانس آن نوع از هنر را نسبت به هنر طبیعت گرای روم باستان " خام و ناقص " می دانستند.

مراکز رنسانس

دوران رنسانس شامل چنان تاریخی وسیعی می شود و منطقه جغرافیایی گسترده ای را در بر می گیرد که اکنون می توان آن را به چند دوره تقسیم کرد.

"رنسانس نخست" به طور معمول به هنر ایتالیایی در توسکانی و در حدود سال های 1400 تا 1500 با مرکزیت فلورانس و آثار هنرمندان مانند جوتو ، مازاتچو ، دوناتلو و بوتیچلی اشاره دارد. " رنسانس برین " به هنر در روم دوره ی پاپ ، فلورانس و ونیز در حدود سال های 1500 تا 1540/80 و با تمرکز بر روی آثار میکل آنژ ، رافائل ، لئوناردو  ( که رنسانس نخست را به رنسانس برین وصل می کند ) و تیتیان اشاره دارد و " رنسانس شمالی " در برگیرنده هنر کشور های شمال اروپا در حدود سال های 1400 تا 1550 است و شامل هنر هنرمندان گوناگونی مثل دورر از نورنبرگ و وان آیک از بروژ می شود.

خودنگاره

یکی از عوامل تغیر در دروان رنسانس ، حرفه ای تر شدن هنرمندان بود. در این دوران ، هنرمندان بیشتر به عنوان مبتکرانی خباق شناخته می شدند تا پیشه ورانی ماهر همچون نجاران و خیاطان. آن ها با تقویت مهار های بیشتری از جمله تکنیک های زیاضی حجم دادن به اشیاء و تناسب و تهیه رساله های نظری ، جایگاه اقتصادی و اجتمایی مناسب و جدیدی برای خود تثبیت نمودند نقاشی ، مجسمه سازی و معماری کم کم به عنوان بخشی از هنر های آزاد شناخته شد و ایده ی :" انسان جهانی کامل " نیز توسعه یافت . شاخص ترین شخصیت های رنسانس در اروپای شمالی هنرمندان آلمانی ، آلبرشت دورر ، بود که برای جایگاه هنری خود اهمیت بسیاری قائل می شد. او این خودنگاره  موقر را که همانند " مسیح " نقاشی شده ، به منظور تصدیق قدرت خلاق و خدادادی خود ترسیم نموده است. با این حال ، تغیر جایگاه هنرمند پیش از اروپای شمالی هنرمند در ایتالیا رخ داد. زمانی که دورر در سال 6-1505 با ایتالیا سفر کرد در نامه ای به طرف مکاتبه خود این گونه نوست : " من در اینجا یک نجیب زاده هستم ولی در وطنم همچون یک انگل با من برخورد می شود "

( آلبرت دورر سال 1500 ، رنگ روغن روی کرباس = 170 * 1245 )

هنر در شهر ایتالیایی سیِ نا ، سبک ویژه خود را در قرن چهاردهم گسترش داد. این سبک به طور عمده توسط دوچیو دی بونینسا ( فعال در سال های 1319 - 1278 ) بنیان گذاشته شد. همان قدر که جوتو بر هنر فلورانس تاثیر داشت، بونینسنا نیز نقاشی سیِ نا و فرانسه را تحت تاثیر قرار داده بود. دوچیو رسم متداول بیزانسی ایتالیا را بررسی کرد و سبک خطوط برجسته، رنگ آمیزی باشکوه و الگوی های پرسپکتو آن را با خصوصیات انسانیِ جدید ترکیب نمود. شاگردان و پیروان او مثل آمبروجیو لورنزتی ( فعال در سال های 48-1319 ) و سیمون مارتینی ( در سال های 33-1315) نو آوری های او را توسعه دادند. در حقیقت  زمانی که لورنزتی تصاویری در سبک طبیعت گرایی را ، که مملو از جزئیات داستان گونه بود، خلق می نمود ، مارتینی در قصر پاپ در آوینون در حال خدمت بود و آثاری باشکوه و مزین خلق می کرد. بعد ها، چنین مشاهدات و تزئینات زیبا و دقیق ، سبب پدیدار شدن سبک رنسانس دیگری با نام  " گوتیک بین المللی " گردید.

بین سال های 1250 تا 1350 کلیسای جامع سی نا ا زلحاظ ابعاد گسترش بسیاری یافت، قسمت های جدید عبارت بودند از : گنبد جدید ، نمای خارجی بسیار زیبا اثر جیووانی پیزانو، برج ناقوس و تعمیرات داخلی ساختمان. پس از پیروزی غیر منتظره سی نا بر فلورانس در سال 1260 ، این کلیسا جامع مرکز برگزاری جشن ها و مراسم آیینی و شکرگزاری گردید.

نقوش الگو 

مارتینی اولین کسی بود که از شیار های برآمده به جای گود برای ترئین طلا استفاده کرد. همچنین این جزئیات نشان می دهند که هاله ها با پرگار کشیده شده اند و شیارها نیز با طلا نشانه گذاری شده اند، این امر موجب چشمک زدن و درخشندگی نور شمع در تصویر می گردد و حس ماورایی به اثر می بخشد.

بشارت

این تخته کوچک بخشی از لوح بزرگ دو روی بالا محراب است که توسط دوچیو و کارگاه او برای کلیسا جامع سیِ نا تهیه شد، این اثر مائستا نام دارد و به معنای تصویری از مریم مقدس در حضور فرشته می باشد. در ژوئن 1311، در حالی که مردم از اندازه و شکوه این اثر هنری به وجد آمده بودند، لوح محراب همراه با شادی و کاروانی بزرگ از کارگاه دوچیو به سمت کلیسای جامع حمل شد. در سال 1771 لوح تکه تکه و چندین تخته آن به خارج از کشور فروخته شد. این نمونه مطابق اصل، سطح رویی آن را نشان می دهد. در مرکز، مریم مقدس و مسیح کودک بر تخت جلوس کرده و صحنه هایی از زندگی آن ها ، از جمله بخش هایی از کودکی مسیح، در بالا و پایین تصویر ظاهر شده اند. در حقیقت ، نقاشی بشارت آغازی بر مجموعه نقاشی ها های داستان گونه ی لوح محراب می باشد. پشت لوح نیز به همین روش نقاشی شده و شامل بیش از سی صحفه از زندگی مسیح می گردد.

نمونه مطابق اصل مائستا دوچیو                                   نقاشی بشارت 

 خلق تزئینات از طریق سوراخ و شیار

پس از خلق سطح نقاشی زراندود شد، یعنی ورق های کوبیده شده ی طلا روی نوعی خاک رس قهوه ای مایل به قرمز پهن و با صیقل جلا داده شد، طرح های مشبک و سوراخ سوراخی از طریق نگه داشتن ابزار روی ورقه طلا و کوبیدن نرم چکش روی ان به وجود می آیند. ابزار باید شیاری بر ورق طلا و کوبیدن نرم چکش روی آن به وجود می آیند. ابزار باید شیاری بر ورق طلا و سطح زیرین آن بدونه اینکه ورق نازک طلا شکسته شود، ایجاد نماید.

هنرمندان سیِ نا ذوق و علاقه به کاربرد تزئینات طلا در نقاشی روی تخته را گسترش دادند و ابزار های مدرن سوراخ کردن ، امروزه با استفاده از قالب های فلزی ساخته می شوند، کلیه ابزار های نخستین هنرمندان ایتالیایی، حتی ان ها که ساده تر بودند نیز با دست ساخته می شدند، به همین دلیل هر کدام به نوعی منحصر به فرد بودند.

تمثیل یک حکومت خوب 

سالن بزرگ شهر سیِ نا، پالاتزو پابلیکو، صحن مرکزی خود را با کلیسای جامع تقسیم کرد. اتاق های آن با دیوارنگاره هایی شامل لشگر های نظامی پیروز ، یاغی گری های نافرجام و مائستاها تزئین شده بود. در اتاق صلح، لورنزتی نقاش معروف خود یعنی تمثیل یک حکومت خوب یا بد را ترسیم کرد. نقاشی تاثیر یک حکومت خوب بر شهر و روستا، به طور دقیقی قوانین شهر زا به تصویر کشیده است، برای مثال هیچ نشان و علامتی برای تزئین نمای بیرونی خانه ها در این اثر وجود ندارد، که این امر طبق قوانین شهری آن زمان بوده ؛ شخصیت نماد امنیت نیز در حالی که چوبه دار کوچکی با یک جنایت کار آویزان از آن در دست دارد ، به صورت شناور در آسمان نشان داده شده است. لورنزتی تصویری از شهر و روستایی که به خوبی اداره می شود را ارائه می دهد و محیطی را به تصویر می کشد که رد آن اشرافیان ، تاجران و کارگران هر کدام وظیفه خود را انجام می دهند. همچنین این نقاشی به طور شگفت آوری تصویر طبیعی از چشم انداز شهر سیِ نا می باشد، دره آربیا و جاده اصلی به سمت روم نیز در ان نشان داده شده اند.

در سال 1333 سیمون مارتینی لوح محراب خود برای کلیسای جامع سیِ نا را نقاشی کرد ، برادر همسرش ، لیپو ممی نیز در این کار کمک او بود.

این لوح که صحنه بشارت را به تصویر می کشد ، نخستین باری بود که موضوع بشارت را به عنوان تصویر اصلی یک لوح محراب انتخاب کرده بود. کلماتی که جبرئیل فرشته به مریم مقدس می گفت :

درود بر تو که سرشار از شکوهی

پروردگار همراه تو است 

که در واقع بیان گر لحظه تجسم مسیح است یه طور برجسته به زبان لاتین در پست زمینه ای طلایی حک شده است . مارتینی و ممی با استفاده از ابزار های مختلف ، تصویری اعجاب انگیز از شکوهی تخیلی به منظور انتقال عظمت معنوی اثر خلق نموده اند. در این تصویر مریم مقدس در حالی نشان داده می شود که بر روی شرم از پیام آور وحی دوری می کند، طبیعت موجود در صحنه نیز به وبی در اثر نمایان است.

کف مرمر شبیه سازی شده ، سبب افزایش شکوه تصویر می شود

گل های سوسن سفید که نماد پاکی مریم مقدس است ، در گلدان دیده می شود

تور گرفتگی های ردای فرشته بر حرکت طبیعی آن تاکید دارد.

پایان

در پست بعد درباره زندگی آخرین فرعون ( ملکه ) مصر نوشته خواهد شد.